Ảnh Hưởng Của El Nino Tới Canh Tác Sầu Riêng Năm 2026 & Giải Pháp Ứng Phó Toàn Diện

Sầu riêng hiện đang là loại cây ăn trái mang lại giá trị kinh tế tỷ đô cho ngành nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là loại cây trồng cực kỳ khó tính, đặc biệt nhạy cảm với sự biến đổi của thời tiết và nguồn nước. Với dự báo diễn biến phức tạp của hiện tượng El Nino trong năm 2026, bà con nhà vườn đang đứng trước những thách thức không hề nhỏ. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết ảnh hưởng của El Nino tới canh tác sầu riêng năm 2026 và đề xuất các giải pháp kỹ thuật ứng phó hiệu quả nhất.

1. Hiện Tượng El Nino Và Nguy Cơ Đối Với Nông Nghiệp Năm 2026

El Nino là hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt, dẫn đến sự xáo trộn khí hậu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) – những vùng trồng sầu riêng lớn nhất cả nước, El Nino thường mang theo hai hình thái thời tiết cực đoan:

• Nhiệt độ tăng cao, nắng nóng kéo dài: Lượng bốc hơi nước lớn dẫn đến khô hạn, thiếu hụt lượng mưa trầm trọng ở khu vực Tây Nguyên Và Đông Nam Bộ.
• Xâm nhập mặn khốc liệt: Tại khu vực ĐBSCL, việc thiếu hụt nước ngọt từ thượng nguồn đổ về khiến nước biển lấn sâu vào đất liền, đe dọa trực tiếp đến các vùng chuyên canh cây ăn trái.

Mùa khô 2026 kéo dài hơn với nhiều diễn biến thất thường ảnh hưởng lớn tới cây sầu riêng

2. Ảnh Hưởng Của El Nino Tới Canh Tác Sầu Riêng 2026

Sầu riêng là loại cây ưa ẩm nhưng không chịu được ngập úng, đồng thời khả năng chịu mặn lại cực kỳ kém (ngưỡng chịu mặn chỉ ở mức < 0.2‰). Dưới tác động của El Nino, vườn sầu riêng sẽ phải đối mặt với các nguy cơ sau:

2.1. Thiếu hụt nước tưới làm cây kiệt sức, cháy lá

Trong giai đoạn mùa khô 2026, tại Đồng Nai nắng nóng kéo dài, mực nước ngầm tụt giảm gây ra tình trạng thiếu hụt nước tưới nghiêm trọng. Khi thiếu nước, bộ rễ sầu riêng không thể hấp thu dinh dưỡng. Lá cây sẽ bắt đầu có hiện tượng cụp xuống, héo úa, mép lá bị cháy khô (cháy lá sinh lý). Nếu kéo dài, cây sẽ suy kiệt dần, khô cành và thậm chí là chết đứng.

Cháy lá sầu riêng ở Đồng Nai do nắng nóng kéo dài

2.2. Sốc nhiệt gây rụng hoa và rụng trái non hàng loạt

Đây là nỗi ám ảnh lớn nhất của bà con nông dân. Từ tháng 3, tại Đông Nam Bộ, nhiệt độ môi trường luôn ở mức cao (nhiều khi lên tới 37 – 39 độ C) kết hợp với chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm làm cây sầu riêng bị sốc nhiệt.

Trong giai đoạn ra hoa và đậu trái non, việc cây bị sốc nhiệt sẽ kích hoạt cơ chế tự vệ sinh lý: cây tự động rụng hoa và trái non hàng loạt để dồn năng lượng duy trì sự sống cho thân mẹ. Hậu quả là năng suất vụ mùa suy giảm nặng nề.

Cây rụng lá do sốc nhiệt giữa những ngày nắng nóng

2.3. Ngộ độc mặn gây hoại tử bộ rễ

Đối với các tỉnh ĐBSCL (như Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long), xâm nhập mặn trong năm 2026 do tác động của El Nino là một rủi ro lớn. Nước nhiễm mặn khi tưới vào gốc sẽ làm tăng áp suất thẩm thấu của đất, khiến rễ sầu riêng không những không hút được nước mà còn bị nước đảo ngược từ rễ ra ngoài (hiện tượng hạn sinh lý). Rễ cây sẽ bị quéo, hoại tử, lá rụng hàng loạt và cây chết rất nhanh chóng.

3. Giải Pháp Ứng Phó Bảo Vệ Vườn Sầu Riêng Vượt Qua El Nino 2026

Để giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo năng suất, bà con nhà vườn cần chủ động thực hiện đồng bộ các giải pháp kỹ thuật ngay từ đầu mùa khô:

3.1. Chủ động quản lý và tích trữ nguồn nước ngọt

• Nạo vét mương rãnh: Tiến hành nạo vét, đào sâu các ao hồ, kênh rạch trong vườn để tăng sức chứa nước.
• Trải bạt trữ nước: Sử dụng bạt nilon dày lót đáy ao để chống thấm, tích trữ sẵn nguồn nước ngọt từ cuối mùa mưa hoặc khi nước sông chưa bị nhiễm mặn.
• Đo mặn thường xuyên: Tuyệt đối không bơm nước từ sông rạch vào vườn khi chưa dùng máy đo độ mặn. Chỉ tưới khi nồng độ mặn dưới 0.2‰. Có thể ứng dụng các hệ thống máy kéo, máy bơm công suất lớn để tranh thủ lấy nước ngọt vào các khung giờ thủy triều phù hợp.

3.2. Giữ ẩm triệt để cho vùng rễ

• Tủ gốc giữ ẩm: Sử dụng rơm rạ, cỏ khô, lá cây khô để tủ xung quanh gốc sầu riêng (lưu ý tủ cách gốc khoảng 15-20cm để tránh nấm bệnh tấn công cổ rễ). Việc tủ gốc giúp hạn chế nước bốc hơi, giữ cho đất luôn ẩm mát dưới cái nắng gay gắt của El Nino.
• Để cỏ trong vườn: Thay vì làm sạch bóng cỏ, hãy giữ lại thảm cỏ tự nhiên trong vườn (chỉ cắt thấp xuống). Thảm cỏ có tác dụng điều hòa nhiệt độ đất, giữ lại độ ẩm và tạo môi trường tốt cho hệ vi sinh vật có lợi phát triển.

Tủ gốc giữ ẩm cho cây sầu riêng

3.3. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để tăng sức chống chịu

Trong điều kiện nắng hạn, việc bón phân cần hết sức cẩn trọng:

• Tuyệt đối không lạm dụng phân bón hóa học: Đặc biệt là phân đạm cao. Bón đạm vô cơ lúc này sẽ làm cây sinh nhiệt, dễ gây cháy rễ và sốc cây.
• Tăng cường phân hữu cơ: Ưu tiên bón các loại phân hữu cơ hoai mục, phân vi sinh để làm tơi xốp đất, tăng khả năng giữ nước của đất.
• Bổ sung dinh dưỡng qua lá: Sử dụng các loại phân bón lá chứa Canxi, Bo, Kali, Silic và các nguyên tố vi lượng (Kẽm, Magie) để phun định kỳ. Canxi và Bo giúp thành vách tế bào vững chắc, cuống hoa và cuống trái dai hơn, hạn chế tối đa hiện tượng rụng sinh lý do sốc nhiệt. Silic giúp lá dày và cứng cáp, giảm sự thoát hơi nước qua bề mặt lá.

3.4. Cắt tỉa cành và tỉa trái hợp lý

Khi biết trước lượng nước tưới sẽ không đủ để cung cấp dồi dào, bà con cần mạnh dạn cắt tỉa những cành tăm, cành sâu bệnh, cành mọc chóp bu để giảm sự tiêu hao năng lượng và thoát hơi nước.

Trong giai đoạn nuôi trái, cần tỉa bớt số lượng trái trên cây, chỉ giữ lại những trái đẹp, phát triển tốt với số lượng phù hợp với sức vóc của cây mẹ. Việc để quá nhiều trái trong mùa hạn mặn sẽ khiến cây kiệt sức hoàn toàn sau thu hoạch.

Kết Luận

Năm 2026 với sự ảnh hưởng của El Nino chắc chắn sẽ mang đến nhiều bài toán khó cho ngành canh tác sầu riêng. Tuy nhiên, “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, nếu bà con chủ động theo dõi dự báo thời tiết, chuẩn bị sẵn sàng hệ thống tích trữ nước ngọt và áp dụng linh hoạt các biện pháp chăm sóc nông học, vườn sầu riêng hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn khắc nghiệt này, đảm bảo duy trì được năng suất và chất lượng trái thương phẩm.

📍 An Khánh Bình – Đại lý ủy quyền Kubota uy tín tại Đồng Nai và các tỉnh lân cận.

📞 Gọi ngay Hotline của Kubota An Khánh Bình: 0903.843.188 – 0251.370.8655

CÔNG TY TNHH MTV AN KHÁNH BÌNH

• Địa chỉ: 170 đường 21 tháng 4, Khu phố Cẩm Tân, Phường Hàng Gòn, Tỉnh Đồng Nai
• Số điện thoại:
  0903 843 188 – 0961 978 918 –  0974 994 932
• Website: https://akbc.com.vn/
• Fanpage: https://www.facebook.com/kubotaankhanhbinh
• Email: [email protected]
• Giờ làm việc: T2 – T6 ( 8h – 17h30)