Trong canh tác lúa nước, bón phân đúng thời điểm có vai trò rất quan trọng đối với khả năng sinh trưởng, đẻ nhánh và hình thành hạt của cây lúa. Nếu bón quá ít, cây có thể còi cọc, đẻ nhánh kém, bông nhỏ. Ngược lại, bón thừa đạm hoặc bón không đúng giai đoạn có thể khiến lúa phát triển thân lá quá mạnh, sinh nhiều nhánh vô hiệu, dễ sâu bệnh và đổ ngã.
Đối với bà con canh tác lúa nước khu vực Đông Nam Bộ, việc nắm rõ thời điểm và công thức bón thúc sẽ giúp sử dụng phân bón hợp lý, tiết kiệm chi phí và hỗ trợ nâng cao năng suất.
Vậy hướng dẫn bón thúc trên lúa tại Đông Nam Bộ như thế nàolà đúng kỹ thuật? Nên bón những loại phân gì ở từng giai đoạn? Hãy cùng Kubota An Khánh tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Vì sao cần bón thúc đúng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa?
Bón thúc là quá trình bổ sung dinh dưỡng cho cây lúa trong các giai đoạn sinh trưởng sau khi sạ hoặc cấy. Khác với bón lót, bón thúc tập trung cung cấp dưỡng chất theo nhu cầu thực tế của cây ở từng thời điểm.
Thông thường, lúa nước ở khu vực Đông Nam Bộ được bón thúc theo 3 giai đoạn chính:
- Thúc đẻ nhánh sớm: khoảng 7–10 ngày sau sạ.
- Thúc đẻ nhánh rộ: khoảng 18–25 ngày sau sạ.
- Bón đón đòng: khoảng 35–45 ngày sau sạ hoặc khi mầm đòng dài khoảng 1–3 mm.
Mỗi giai đoạn có mục đích dinh dưỡng khác nhau. Nếu bón đúng thời điểm, cây lúa có điều kiện phát triển bộ rễ, hình thành chồi hữu hiệu, nuôi đòng và tích lũy dinh dưỡng cho hạt.

Bón thúc đợt 1 sau khi sạ 7-10 ngày
Đặc biệt, bà con cần lưu ý thời gian sinh trưởng của từng giống. Giống ngắn ngày và dài ngày có thể có thời điểm chuyển giai đoạn khác nhau, vì vậy không nên áp dụng cứng nhắc một lịch bón phân cho tất cả các ruộng.
2. Hướng dẫn bón thúc trên lúa theo 3 giai đoạn
Giai đoạn 1: Thúc đẻ nhánh sớm (7–10 ngày sau sạ)
Đối với ruộng sạ, lần bón thúc đầu tiên thường được thực hiện khoảng 7–10 ngày sau sạ. Với ruộng cấy, có thể tham khảo thời điểm 5–7 ngày sau cấy.
Đây là giai đoạn cây lúa bắt đầu bén rễ, hồi xanh và hình thành những chồi đầu tiên.
Mục đích bón phân:
- Giúp cây nhanh hồi phục sau khi sạ hoặc cấy.
- Thúc đẩy bộ rễ phát triển.
- Kích thích lúa đẻ nhánh sớm và tập trung.
- Tạo nền tảng cho quá trình hình thành chồi hữu hiệu.
Công thức phân bón tham khảo:
Bà con có thể ưu tiên các loại phân cung cấp đạm và lân như: Urê, DAP, NPK 20-20-15, NPK 22-17-7+TE, NPK 22-15-8+TE.
Đạm hỗ trợ phát triển thân lá và đẻ nhánh, trong khi lân góp phần thúc đẩy sự phát triển của bộ rễ.
Lưu ý: Không nên bón quá nhiều đạm ngay từ đầu. Cần quan sát màu lá và mật độ cây trên ruộng để điều chỉnh lượng phân phù hợp.
Giai đoạn 2: Thúc đẻ nhánh rộ (18–25 ngày sau sạ)
Đây là giai đoạn quan trọng quyết định số lượng chồi và tỷ lệ nhánh hữu hiệu của ruộng lúa. Nếu được cung cấp dinh dưỡng cân đối, cây lúa có thể đẻ nhánh tập trung, phát triển bụi khỏe và tạo tiền đề cho số bông trên đơn vị diện tích.
Mục đích bón phân: giúp lúa nở bụi đồng đều, tăng số chồi hữu hiệu, tạo tán lá và bộ khung cây phù hợp, hạn chế tình trạng ruộng lúa phát triển không đồng đều.
Công thức phân bón tham khảo:
Bà con có thể sử dụng các dòng NPK chuyên dùng cho giai đoạn đẻ nhánh như:
- NPK 22-17-7+TE.
- NPK 22-15-8+TE.
- NPK 16-16-8.
- NPK 20-15-7+TE.
Lượng phân tham khảo phổ biến khoảng 100–200 kg/ha, tùy giống ngắn ngày hay dài ngày và độ phì nhiêu của đất. Đối với ruộng lúa đã xanh tốt, có mật độ cây cao, bà con cần giảm lượng đạm để tránh tình trạng đẻ nhánh lai rai, phát sinh nhiều chồi vô hiệu.

Phân đạm rất cần thiết cho giai đoạn đẻ nhánh của cây lúa
Ngược lại, nếu ruộng lúa sinh trưởng yếu, cần kiểm tra nguyên nhân trước khi tăng phân. Cây phát triển kém không phải lúc nào cũng do thiếu dinh dưỡng; có thể liên quan đến bộ rễ, nước ruộng hoặc điều kiện đất.
Giai đoạn 3: Bón đón đòng (35–45 ngày sau sạ)
Bón đón đòng là lần bón thúc quan trọng nhằm cung cấp dinh dưỡng cho quá trình hình thành và phát triển đòng lúa.
Thời điểm tham khảo là khoảng 35–45 ngày sau sạ hoặc khi kiểm tra thấy mầm đòng dài khoảng 1–3 mm. Tuy nhiên, thời điểm thực tế cần căn cứ vào giống lúa và thời gian sinh trưởng của ruộng.
Mục đích bón phân:
- Hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển đòng.
- Góp phần tăng số hạt trên bông.
- Giúp cây cứng cáp hơn.
- Hỗ trợ quá trình tích lũy tinh bột và nuôi hạt.
Công thức phân bón tham khảo:
Ở giai đoạn này, cần tăng cường kali, giảm lân và duy trì lượng đạm ở mức vừa phải.
Một công thức tham khảo bón phân cho lúa là: 5 kg Urê, 5 kg Kali. Áp dụng cho diện tích 1.000 m²; cần giảm lượng Urê nếu lá lúa còn xanh đậm.
Ngoài ra, bà con có thể tham khảo các dòng NPK chuyên dùng cho giai đoạn đón đòng như:
- NPK 16-8-16.
- NPK 18-8-18.
- NPK 19-7-25+TE.
Không nên bón thừa đạm ở giai đoạn này vì có thể khiến thân lá phát triển quá mạnh, làm tăng nguy cơ đổ ngã và sâu bệnh.
3. Những lưu ý quan trọng khi bón thúc cho lúa
Ngoài việc chọn đúng loại phân và thời điểm, kỹ thuật bón phân cũng ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.
Điều tiết mực nước trên ruộng
Khi bón thúc, bà con nên duy trì mực nước nông khoảng 2–3 cm hoặc giữ mặt ruộng đủ ẩm để phân hòa tan và rễ hấp thu thuận lợi. Tránh bón khi ruộng ngập sâu vì phân có thể bị thất thoát hoặc phân bố không đều. Cũng không nên bón lúc đất quá khô hạn khiến cây khó hấp thu dinh dưỡng.
Chọn thời điểm bón thích hợp
Nên bón phân vào sáng sớm hoặc chiều mát, khi thời tiết tạnh ráo. Hạn chế bón lúc trời nắng gắt, mưa lớn hoặc có nguy cơ mưa bão. Mưa lớn ngay sau khi bón có thể làm thất thoát phân, giảm hiệu quả sử dụng.
Không bón dồn hoặc bón đạm quá muộn
Việc bón dồn nhiều phân trong một lần có thể khiến cây sinh trưởng mất cân đối. Đặc biệt, bón đạm muộn kéo dài dễ làm lúa phát triển nhiều lá, đẻ nhánh vô hiệu, tăng nguy cơ sâu bệnh và đổ ngã. Bà con cần cân đối lượng đạm theo màu lá, mật độ chồi và giai đoạn sinh trưởng.

Bón quá nhiều phân đạm dẫn tới gãy đổ lúa
Điều chỉnh theo giống và chân đất
Khu vực Đông Nam Bộ có nhiều loại đất canh tác khác nhau như đất phù sa, đất cát và đất phèn. Khả năng giữ dinh dưỡng, giữ nước và phản ứng với phân bón của mỗi loại đất không giống nhau.
Do đó, lượng phân cần được điều chỉnh theo:
- Giống lúa ngắn ngày hay dài ngày.
- Phương pháp sạ hoặc cấy.
- Độ phì nhiêu và đặc điểm của đất.
- Màu sắc lá và tình trạng sinh trưởng thực tế.
- Lịch thời vụ và điều kiện thời tiết.
4. Những sai lầm bà con thường gặp khi bón thúc
Trong quá trình canh tác, một số sai lầm có thể làm tăng chi phí phân bón nhưng không mang lại hiệu quả tương ứng.
- Bón quá nhiều đạm: Lúa xanh đậm, thân lá phát triển mạnh nhưng dễ đổ ngã và tăng nguy cơ sâu bệnh.
- Bón sai thời điểm: Bón quá sớm hoặc quá muộn khiến cây không sử dụng dinh dưỡng hiệu quả theo nhu cầu từng giai đoạn.
- Không quan sát màu lá: Mỗi ruộng có điều kiện sinh trưởng khác nhau. Nếu chỉ bón theo lịch cố định mà không kiểm tra thực tế, cây có thể bị thừa hoặc thiếu dinh dưỡng.
- Không quản lý nước sau bón: Ruộng ngập sâu hoặc quá khô đều có thể làm giảm hiệu quả sử dụng phân bón.
Để hạn chế những vấn đề này, bà con nên thường xuyên thăm đồng, kiểm tra màu lá, mật độ chồi và tình trạng bộ rễ trước mỗi lần bón thúc.
5. Bón thúc đúng kỹ thuật giúp nâng cao hiệu quả canh tác lúa nước Đông Nam Bộ
Đối với khu vực Đông Nam Bộ, bà con nên chủ động theo dõi diễn biến thời tiết, nguồn nước và tình trạng ruộng để điều chỉnh thời điểm bón. Trong điều kiện thiếu nước hoặc thời tiết bất lợi, cần thận trọng khi bón phân, tránh để cây bị stress do khô hạn hoặc ngập úng.
Một quy trình bón thúc hợp lý không chỉ giúp cây lúa phát triển tốt mà còn góp phần giảm thất thoát phân bón, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Hướng dẫn bón thúc trên lúa cần tập trung vào ba giai đoạn chính: thúc đẻ nhánh sớm, thúc đẻ nhánh rộ và bón đón đòng. Mỗi giai đoạn có mục tiêu dinh dưỡng riêng, đòi hỏi bà con cân đối đạm, lân và kali phù hợp.
Đối với canh tác lúa nước khu vực Đông Nam Bộ, bà con cần kết hợp lịch bón phân với đặc điểm giống lúa, loại đất, mực nước và tình trạng sinh trưởng thực tế.
Thường xuyên thăm đồng, bón phân đúng lúc và quản lý nước hợp lý chính là những yếu tố quan trọng giúp ruộng lúa sinh trưởng khỏe, hạn chế sâu bệnh và hướng đến một vụ mùa đạt năng suất, hiệu quả kinh tế cao.
📍 An Khánh Bình – Đại lý ủy quyền Kubota uy tín tại Đồng Nai và các tỉnh lân cận.
📞 Gọi ngay Hotline của Kubota An Khánh Bình: 0961.978.918 – 0974.994.932 – 0903.843.188
📍 Hoặc ghé thăm Trung tâm Dịch vụ của chúng tôi tại: 170 đường 21 tháng 4, Kp. Cẩm Tân, P.Hàng Gòn, Thành phố Đồng Nai
- Website: www.akbc.com.vn
- Youtube: @kubotaankhanhbinh1869
- Fanpage: kubotaankhanhbinh
